Renovatiepremies: als mobilisatie de bakens verzet!

In maart kondigde de Brusselse regering aan dat de premies voor energetische renovatie zouden verdwijnen en plaats zouden maken voor leningen, zelfs voor de meest kwetsbare gezinnen. Samen met Embuild.brussels verzette ABVV-Brussel zich tegen die keuze en toonde zo dat een andere weg mogelijk was. Enkele maanden later heeft de regering haar plannen bijgestuurd: de premies voor kwetsbare gezinnen blijven uiteindelijk behouden, worden vooraf gefinancierd en versterkt. Een belangrijke stap vooruit die ons aan iets essentieels herinnert: als we ons mobiliseren en geloofwaardige alternatieven op tafel leggen, kunnen we de bakens verzetten!

In maart leken de premies ten dode opgeschreven

Afgelopen voorjaar kondigde de Brusselse regering aan dat ze een einde wilde maken aan het systeem van Renolution-premies en die voornamelijk wilde vervangen door EcoReno-leningen tegen een voordelige rentevoet of aan 0%.

Voor ABVV-Brussel moest het bestaande systeem inderdaad worden herzien: de premies kwamen verhoudingsgewijs vaker terecht bij meer welgestelde gezinnen, terwijl gezinnen met de laagste inkomens meer moeite hadden om renovatiewerken aan te vatten en vooral om de kosten ervan voor te schieten.

Maar de premies afschaffen was niet de oplossing. Want een renteloze lening blijft een lening. Voor heel wat Brusselse gezinnen die met energiearmoede kampen en nauwelijks financiële ruimte hebben, is schulden aangaan om hun woning te renoveren eenvoudigweg geen optie.

Ons voorstel was om de premies beter te richten op de gezinnen die ze echt nodig hebben, ze vooraf te financieren zodat die gezinnen niet eerst zelf duizenden euro’s moeten voorschieten, en rechtstreekse steun te behouden voor wie niet de mogelijkheid heeft om te lenen.

Samen mobiliseren om aan te tonen dat er een alternatief was

Tegenover de plannen van de regering besloten ABVV-Brussel en Embuild.brussels gezamenlijk hun standpunt publiek te verdedigen. Eind maart pleitten Aurélie Notebaert (vakbondssecretaris van de bouwsector bij de Algemene Centrale van het ABVV) en Laurent Schiltz (Embuild.brussels) samen in Le Soir voor het behoud van renovatiepremies voor de meest kwetsbare gezinnen[1].

Aurélie Notebaert en Laurent Schiltz

Ze deelden dezelfde vaststelling: de steun vervangen door leningen dreigde niet alleen de meest kwetsbare gezinnen uit te sluiten van energetische renovatie, maar kon er ook toe leiden dat heel wat renovatieprojecten werden afgeblazen, met rechtstreekse gevolgen voor de activiteit en de werkgelegenheid in de bouwsector.

Maar deze mobilisatie bleef niet beperkt tot een tussenkomst in de media.

Op initiatief van ABVV-Brussel bracht Brupartners (de Brusselse Economische en Sociale Raad, waarin de vakbonden en de vertegenwoordigers van de werkgevers zetelen) op 23 april eveneens een advies uit over de premies voor de energetische renovatie van gebouwen, dat in dezelfde richting ging[2].

We hebben dus gedaan wat een vakbond moet doen: een beslissing aanvechten die we onrechtvaardig vonden, maar tegelijk ook aantonen dat een ander beleid mogelijk was.

Enkele maanden later stuurt de regering haar plannen bij

En die mobilisatie heeft resultaat opgeleverd: het Sociaal Klimaatplan dat uiteindelijk door de Brusselse regering werd goedgekeurd, is aanzienlijk socialer dan het oorspronkelijke ontwerp:

• Voor gezinnen in een kwetsbare situatie voorziet het voortaan in een vooraf gefinancierde sociale renovatiepremie, als aanvulling op een renteloze sociale renovatielening. Bovendien werd het aantal gezinnen dat voor deze premie in aanmerking kan komen verhoogd van 3.600 naar 3.900.
• In totaal wordt 71 miljoen euro uitgetrokken voor deze premies, bovenop 21,7 miljoen euro voor renteloze leningen.
• Ook de sociale huisvesting, die volledig ontbrak in het oorspronkelijke ontwerp, krijgt 58 miljoen euro voor energetische renovatiewerken.
• Nog een belangrijke vooruitgang: verhuurders die van deze steun gebruikmaken, moeten hun woning gedurende minstens negen jaar ter beschikking stellen van een sociaal verhuurkantoor. Zo wordt de inzet van overheidsgeld voor renovatie gekoppeld aan een sociale garantie voor de huurders.

De regering heeft de in maart aangekondigde koers dus bijgestuurd: de premies zullen niet verdwijnen om uitsluitend plaats te maken voor leningen. Het principe dat wij verdedigden – rechtstreekse, gerichte en vooraf gefinancierde steun voor wie zijn renovatie niet zelf kan financieren – staat vandaag centraal in het systeem.

Het bewijs dat strijd loont!

Deze vooruitgang biedt uiteraard geen antwoord op alle uitdagingen rond energetische renovatie in Brussel. We zullen de concrete uitvoering van het Sociaal Klimaatplan en de daadwerkelijke toegankelijkheid ervan voor de betrokken gezinnen nauwlettend blijven opvolgen.

Maar we moeten ook onze overwinningen kunnen vieren.

In maart werd de afschaffing van de premies voorgesteld als de keuze van de regering.

Wij hebben die koers aangevochten, samen met andere actoren op het terrein een alternatief uitgewerkt en het debat gevoerd in de pers en binnen het sociaal overleg. En uiteindelijk heeft de regering haar plannen bijgestuurd.

Dat is precies waar vakbondsactie voor dient: niet alleen neen zeggen, maar aantonen dat andere keuzes mogelijk zijn, krachtsverhoudingen opbouwen en concrete veranderingen afdwingen! In een periode waarin men ons maar al te vaak wil doen geloven dat budgettaire beperkingen slechts één beleid mogelijk maken, bewijst dit dossier het tegendeel. Er bestaan alternatieven. En als we ons mobiliseren om ze te verdedigen, kunnen we resultaten boeken.

---

[1] Le Soir, 29/03/2026: Bruxelles : syndicats et secteur s’inquiètent de la disparition des primes à la rénovation

[2] Brupartners, 23 april 2026: Initiatiefadvies – Premies voor de energetische renovatie van gebouwen.