9 juli 2021

Werknemers zonder papieren : een open brief

 

Al meer dan een maand zijn 470 mensen zonder papieren in hongerstaking in Brussel, in de Begijnhofkerk, de VUB en ULB. Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi wil niet ingaan op hun vraag naar duidelijke, transparante criteria voor regularisatie. Dat kan niet, zegt hij, omdat dit neerkomt op het openen van nieuwe migratiekanalen. Veel mensen zonder papieren werken echter in knelpuntberoepen en migratie om in België in knelpuntberoepen te werken, is wel degelijk een bestáánd kanaal.

 

Brusselse, maar ook Vlaamse en Waalse werkgevers zijn vandaag wanhopig op zoek naar elektriciens, loodgieters, (hulp-)bakkers, (hulp-)beenhouwers, vrachtwagenchauffeurs, verplegers etc. De coronacrisis heeft nog acute tekorten toegevoegd aan sectoren die al met een structureel tekort aan arbeidskrachten te kampen hadden. De procedure voor de ‘unieke’ vergunning, een verbeterde versie van de vroegere arbeidskaart B, dient om aan deze behoeften tegemoet te komen. Ze wil werkgevers in staat stellen mensen uit het buitenland (waaronder niet-EU-landen zoals Marokko, Tunesië en Algerije) aan te werven en hen naar België te halen om in deze beroepen te werken.

 

Mensen voor wie deze ‘unieke’ vergunning – door een werkgever – wordt aangevraagd moeten volgens de huidige procedure enkele administratieve stappen in het land van herkomst doorlopen. Wie zich reeds op Belgisch grondgebied bevindt zonder geldige verblijfsvergunning wordt uitgesloten. Een substantieel deel van hen zou nochtans aan tekorten op onze arbeidsmarkt kunnen voldoen. Ze hebben de nodige ervaring, de vaardigheden en soms zelfs Belgische certificaten en diploma’s in huis om hier in knelpuntberoepen te werken.

 

Terugreizen om vanuit hun land van herkomst een vergunning aan te vragen zien mensen zonder papieren niet zitten. In de praktijk gebeurt het niet. Deze mensen hebben vaak een groot deel van hun leven in België doorgebracht, hebben hier school gelopen en zijn soms zelfs hier geboren. Hun kinderen lopen hier school. Vaak leven hun ouders, broers en zussen hier mét papieren. Van hen gescheiden worden en het leven dat ze in België opbouwden achterlaten is voor hen geen optie.

 

Binnenkort wordt 30 miljoen euro geïnvesteerd in opleidingen voor knelpuntberoepen in Noord-Afrikaanse landen, in de hoop een deel van de opgeleiden naar België te brengen. Dit illustreert hoe kostbaar mensen die in knelpunten beroepen kunnen werken voor ons zijn. Een rondvraag onder 200 mensen zonder papieren in de Begijnhofkerk wees uit dat 2/3den van hen hier – in het zwart – werkzaam was in knelpuntberoepen. Sturen we deze mensen gedwongen terug, dan kost dit ons al gauw enkele duizenden euro’s per persoon. Blijven ze de facto hier, zonder legaal te kunnen werken, dan komen ze in het zwarte circuit terecht waarin ze uitbuiting kennen. Met lonen van 3 à 4 euro per uur vormen ze concurrentie voor wie legaal in dezelfde sectoren werkt. En ook werkgevers ondervinden harde concurrentie van malafide bedrijven.

 

Wij, werkgeversorganisaties en vakbonden vragen om mensen zonder papieren toegang te geven tot de ‘unieke’ vergunning, zodat zij vanuit België in een procedure kunnen stappen om in knelpuntberoepen te werken. Het is een wetswijziging die ook al door SERV werd voorgesteld in 2017 en die los van de hongerstaking bespreekbaar moet worden gemaakt. Juridisch gezien, dienen zowel het federale niveau als de gewesten hiervoor hun fiat te geven. De Brusselse en Waalse minister van werk zijn het idee alvast genegen. Maar ook in het federale regeerakkoord staat dat de regelgeving rond de ‘unieke’ vergunning zal worden aangepast, “in overleg met de gewesten en sociale partners, om tegemoet te komen aan de behoeften van de arbeidsmarkt.” Een oplossing lijkt dus binnen handbereik. Waar wachten we op?

 

Ondertekenaars

  • Olivier Willocx (CEO Beci)
  • Jan De Brabanter (Beci, membre du comité de gestion d’Actiris)
  • Bruno Gérard (membre du comité de gestion d’Actiris)
  • Michel Croisé (voorzitter van Sodexo België Luxemburg)
  • Anne Léonard (ACV / CSC, Nationaal secretaris)
  • Paul Palsterman (ACV/CSC Brussel, secrétaire général bruxellois, membre du comité de gestion d’Actiris)
  • Estelle Ceulemans (algemeen secretaris ABVV Brussel)
  • Michel Kutendakana