Visuel crise politique
25 augustus 2017

Politieke crisis 2017 : welke oplossingen voor ons ?

“Aan de vooravond van de verkiezingen 2019 roepen we opnieuw op voor een politieke en maatschappelijke mobilisatie rond een maatschappijproject”

Op 19 juni 2017 haalde de voorzitter van de CDH Benoît LUTGEN de stekker uit de Waalse regering. Een pokerslag ingegeven door de peilingen die allesbehalve geruststellend zijn voor een partij die de ambitie heeft om de socialistische partner buitenspel te zetten en om zich politiek maagdelijk op te stellen, en een nieuw bestaan te beginnen… Naar de donder met de plannen en verbintenissen tegenover de burger die op een oktoberavond in 2014 werden aangegaan. Naar de donder met de stabiliteit van de instellingen en hun toekomst. Plaats voor een politieke “strategie”! Met als enige horizon de gemeenteverkiezingen in 2018 en vervolgens, in 2019, die op regionaal, federaal en Europees niveau.

Het onbegrip bij onze organisaties en bij de burgers is compleet.
Een maand later, op 14 juli, tracht Céline FREMAULT, CDH-minister belast met Huisvesting, Levenskwaliteit, Leefmilieu en Energie, hiertoe aangespoord door haar partijvoorzitter, op haar beurt de regering te ondermijnen. Maar van ontslag nemen uit deze regering is tot nu toe geen sprake geweest…
In de coulissen is er heel wat getrek en geduw gaande. Op 28 juli kwam er een nieuwe meerderheid tot stand in Wallonië (MR-CDH). In het Brussels gewest en in de Fédération Wallonie-Bruxelles blijft onduidelijkheid troef.

Resultaat: uiterst belangrijke dossiers zowel voor Brussel als voor de Franse Gemeenschap – zoals onderwijs, non-profit, jeugdbijstand, kinderopvang, gezondheid, hervorming van de kinderbijslag en mobiliteit, die vaak bijna afgerond zijn, staan stil. Urenlange onderhandelingen in beheercomités, adviezen en andere paritaire instellingen lijken plots zinloos. Een situatie die riskeert een diepe impact na te laten op de toekomst van het gewest, net als op die van heel wat Franstalige burgers.

Binnenkort gaan het Brusselse parlement en de gemeenschapsparlementen opnieuw van start na het zomerreces. Op dit moment is het moeilijk te voorspellen of er al dan niet een politieke meerderheid zal ontstaan, en zo ja dewelke… En bijgevolg is het al even onmogelijk te voorzien voor welk programma ze zich zullen engageren om tot het einde van deze legislatuur, binnen de twee jaar, uit te voeren…
Deze onzekerheid kent zijn weerga enkel in onze woede. Ze roept fundamentele vragen op over de toekomst van onze projecten, van onze democratische instellingen en meer algemeen die van de Brusselaars en de Franstaligen. Want, hoewel het te vroeg is om besluiten te trekken, moeten we vaststellen dat de huidige crisis tot drie onrustwekkende vaststellingen leidt:

 

  1. Macht primeert op projecten en algemeen belang.
    Het vertoon van Benoit LUTGEN is onmiskenbaar. Het politieke project dat al bijna drie jaren gedragen wordt samen met de socialistische partij in de bovengenoemde regeringen, heeft de vrees van de voorzitter om zijn partij geleidelijk te zien wegzakken in de kiesintenties niet overleefd. “De CDH redden” betekende nochtans projecten en beloftes in gevaar brengen. De angst heeft het gehaald op de rede. Het verlies van vertrouwen bij de burgers in de instellingen en de politieke partijen konden we al vaststellen. Geen enkele twijfel dat deze crisis deze gevoelens versterkt en de opgang van het populisme in de hand werkt. Hoewel het Franstalige deel van het land electoraal gezien eraan lijkt te ontsnappen tot nu toe, blijven de populistische tendensen bij de volksklassen sterk aanwezig zolang de werknemers zich sociaal en cultureel zich steeds minder beschermd voelen.
  2. De Franse gemeenschap is kwetsbaarder geworden
    De onmogelijkheid van co-beheer door meerderheden die regionaal diametraal tegengesteld zijn, zou dit keer kunnen leiden tot het bankroet van de Franse Gemeenschap en de weg vrijmaken voor het confederalisme. Hierbij mag nooit vergeten worden dat het Belgische federalisme enkel opgebouwd kon worden dankzij institutionele ietwat surrealistische vindingrijkheid: dat van communautaire instellingen gebonden aan personen en die de fysieke grenzen van de gewesten overstegen. De klinische dood van de Gemeenschap zou een ware institutionele aardschok kunnen veroorzaken, waarvan we de gevolgen onderschatten, zonder het te hebben over de prijs die de Brusselaars er op termijn voor betalen, wanneer ze heel alleen de universiteiten en ziekenhuizen op hun grondgebied moeten financieren…
  3. Het eenheidsdenken wint terrein.
    Bij de politieke rentree gaat het duo MR-CDH waarschijnlijk de (uiteraard artificiële) “overwinning” claimen. Indien de socialistische partij in de Brusselse gewestelijke meerderheid blijft, kan de hoofdstad van het land wel eens een “Gallisch dorpje” van onversaagde kosmopolitische Brusselaars worden. Maar niets verzekert dat links-Brussel en hun projecten de verkiezingen van 2019 overleven. Het risico van in 2019 een homogene rechtse meerderheid op alle machtsniveaus te zien opkomen, gewapend met bijzondere bevoegdheden en met als missie om de sociale verworvenheden van ons land af te bouwen, is zeker reëel. Met gekende gevolgen voor de toekomst van de werknemers zoals het federale beleid al bewijst…

Aan de vooravond van de verkiezingen van 2019 is het volgens het ABVV hoog tijd om opnieuw een politieke en maatschappelijke mobilisatie op gang te trekken rond een maatschappijproject dat een antikapitalistisch tegenpopulisme biedt. En om Edouard Delruelle te parafraseren, om een ideeënfabriek waarvan de rol is de bemiddeling tussen organisaties (partijen, syndicaten, verenigingen), de kaders (universitairen, verantwoordelijken…) de media en de publieke opinie te bewerkstelligen. Dit is de uitdaging waarmee het middenveld geconfronteerd wordt bij deze rentree. Er moet een nieuwe adem gegeven worden aan Hart Boven Hard, Tout Autre Chose, Acteurs des Temps présents en er moet een linkse krachtenbundeling komen tussen vakbonden, partijen en verenigingen, met als gemeenschappelijke bekommernis onze toekomst en als ambitie de datum van 2019, om de opinie af te keren van de verleidingen van het populisme en het neoliberalisme. De strijd is niet verloren! Samen zijn we (nog steeds) sterker…

Philippe VAN MUYLDER,
Algemeen secretaris ABVV-Brussel