25 september 2020

Een nieuwe staatshervorming? Niet ten koste van de werknemers!

Op het moment dat we dit artikel schrijven zijn de onderhandelingen over een nieuwe regering nog volop aan de gang. Of ze dit keer al dan niet uitmonden in een regering, een nieuwe staatshervorming staat alvast op de politieke agenda. Op de onderhandelingstafel ligt onder meer een verdere federalisering en zelfs communautarisering van de gezondheidszorg, maar ook van elementen uit het arbeidsrecht zoals bepaalde aspecten van de arbeidsovereenkomst. Voor de hele arbeidswereld en voor de Brusselse werknemers in het bijzonder is dit een doos van Pandora die we niet kunnen aanvaarden.

Leren van de fouten uit het verleden…

De laatste staatshervorming bracht al ernstige schade toe aan de solidariteit tussen de werknemers uit het noorden, het zuiden en het centrum van het land, door onder meer de regionalisering van de kinderbijslag. Vandaag moeten we vaststellen dat de invoering van vier verschillende systemen (in de drie gewesten plus de Duitse gemeenschap) geen enkele sociale meerwaarde heeft opgebracht. In tegendeel, het systeem is duurder, leidt tot onverantwoorde ongelijkheid en vernietigt de solidariteit tussen de drie gewesten!

Een nieuwe institutionele hervorming die ingaat tegen andere solidaire aspecten, zoals gezondheidszorg en arbeidsovereenkomsten, brengt de facto de ontmanteling van andere sociale rechten met zich mee. Wat de liberale partijen niet volledig hebben kunnen bereiken op federaal niveau riskeert bereikt te worden met deze hervorming die “subnationaliteiten” in de bedrijven creëert en de sociale rechten van werknemers onderwerpt aan wilde concurrentie.

Dezelfde rechten voor iedereen, waar je ook woont!

We herinneren eraan dat Brussel een omsloten gewest is dat zorgt voor de nodige verbinding tussen Vlaanderen en Wallonië. Dit betekent ook dat de grenzen niet “waterdicht” zijn, zeker niet op het vlak van gezondheidszorg. Op dit moment staat het iedereen vrij om een ziekenhuis en een dokter te kiezen. Maar met de verder doorgedreven regionalisering of communautarisering van de gezondheidszorg, dreigen Nederlandstaligen en Franstaligen, pendelaars en Brusselaars hun gelijke toegang tot zorgverlening te verliezen. Zelfs het recht op terugbetaling van de zorg zal verschillend zijn. En dan hebben we het nog niet over het administratieve doolhof dat dreigt te ontstaan…

Bij de vorige staatshervormingen ging de overdracht van bevoegdheden van het federale niveau naar de gewesten en gemeenschappen gepaard met een lagere financiering van het beleid ter zake, zeker in Brussel. Dit alles in het nadeel van de bestaanszekerheid en de koopkracht van de Brusselaars.

Nee aan sociale dumping

Sedert de vorige institutionele hervormingen zien we reeds een verschil in koopkracht tussen de werknemers afkomstig uit verschillende gewesten, met inbegrip van werknemers binnen hetzelfde bedrijf. Dit is een gevolg van gewestelijke fiscale maatregelen en andere premies, wat verschil in behandeling en zelfs sociale dumping met zich meebrengt, iets wat onaanvaardbaar voor ons is.

De regionalisering van de arbeidsovereenkomsten vormt eveneens een gevaar. Als er een onderscheid komt tussen nachtwerk of overwerk in Brussel, aan de kust of in Durbuy, kunnen de gewesten deze nieuwe mogelijkheden benutten om te proberen bedrijven op hun grondgebied aan te trekken of te behouden. Deze nieuwe vorm van intergewestelijke concurrentie haalt onmiskenbaar de arbeidsvoorwaarden naar beneden in het nadeel van alle werknemers overal in het land.

Voor een samenwerkingsfederalisme

ABVV-Brussel erkent de regionalisering. Het Brussels Gewest is hierdoor een volwaardig gewest geworden dat uitgaat van overleg tussen de sociale partners. Maar de regionale evolutie moet in dienst staan van sociale vooruitgang en mag niet leiden tot onderlinge verdeling en de verzwakking van de werknemers. De uitoefening van gewestbevoegdheden moet onherroepelijk passen in een samenwerkingsfederalisme en niet in een vechtfederalisme zoals dit het geval is met de andere staatshervormingen. “Samen sterk” luidt de slagzin van het ABVV. Maar een toekomstige hervorming doet het omgekeerde vrezen. Een gevaarlijk avontuur waarin hoe dan ook alle werknemers verliezende partij zijn. We moeten eensgezind blijven. Zo voorkomen we de ontmanteling van ons federaal systeem van solidariteit en arbeidsrecht.